1. Thông tin chung

Tên chương trình	Khoa học môi trường
Tên tiếng Anh	Environmental Science
Mã ngành	9440301
Lĩnh vực đào tạo	Khoa học sự sống
Trình độ đào tạo	Tiến sĩ
Hình thức đào tạo	Chính quy
Định hướng đào tạo	Nghiên cứu
Thời gian đào tạo	03 năm (đối với người có bằng thạc sĩ); 04 năm (đối với người có bằng đại học)
Khối lượng chương trình	90–120 tín chỉ (tùy trình độ đầu vào)

2. Tổng quan chương trình

Chương trình đào tạo Tiến sĩ ngành Khoa học môi trường của Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng nhằm đào tạo đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên có trình độ cao, có năng lực nghiên cứu độc lập, sáng tạo và khả năng dẫn dắt các hoạt động nghiên cứu, đổi mới công nghệ trong lĩnh vực khoa học môi trường. Chương trình được thiết kế theo định hướng nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.

Nghiên cứu sinh được trang bị hệ thống kiến thức chuyên sâu, hiện đại và cập nhật về khoa học môi trường, đồng thời được định hướng phát triển năng lực nghiên cứu trong các lĩnh vực như quản lý môi trường, sinh thái môi trường ứng dụng, độc học môi trường và sức khỏe môi trường, năng lượng và môi trường, quản lý tài nguyên thiên nhiên, kinh tế tuần hoàn, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Chương trình khuyến khích nghiên cứu liên ngành, tích hợp các thành tựu mới của khoa học tự nhiên, công nghệ và khoa học dữ liệu để giải quyết các vấn đề môi trường có tính phức hợp.

Trong quá trình đào tạo, nghiên cứu sinh được tham gia các nhóm nghiên cứu, các đề tài khoa học và dự án hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức trong và ngoài nước. Bên cạnh việc hoàn thành các học phần chuyên sâu và chuyên đề tiến sĩ, nghiên cứu sinh tập trung thực hiện luận án với các kết quả nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn, hướng đến công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín thuộc danh mục ISI/Scopus và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Chương trình đặc biệt chú trọng phát triển tư duy khoa học, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng xây dựng và quản lý các nhóm nghiên cứu, kỹ năng lãnh đạo học thuật, quản lý dự án khoa học và hợp tác quốc tế. Nghiên cứu sinh được khuyến khích tham gia hội nghị khoa học, công bố quốc tế, xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu và từng bước hình thành năng lực dẫn dắt các hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học môi trường.

Sau khi tốt nghiệp, tiến sĩ Khoa học môi trường có đủ năng lực làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các trung tâm nghiên cứu, đồng thời có khả năng chủ trì các đề tài khoa học, dự án công nghệ và tư vấn chính sách trong lĩnh vực môi trường, tài nguyên và phát triển bền vững.

3. Chuẩn đầu ra

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, nghiên cứu sinh có khả năng:

PLO1. Vận dụng và phát triển hệ thống kiến thức chuyên sâu, hiện đại và liên ngành trong lĩnh vực khoa học môi trường để phân tích, lý giải và giải quyết các vấn đề khoa học, công nghệ và quản lý môi trường ở trình độ tiên tiến.

PLO2. Thiết kế, tổ chức và thực hiện nghiên cứu khoa học độc lập; phát hiện các vấn đề mới, đề xuất giả thuyết khoa học và phát triển các hướng nghiên cứu có tính sáng tạo, góp phần mở rộng tri thức trong lĩnh vực khoa học môi trường.

PLO3. Phát triển, ứng dụng và chuyển giao các giải pháp, công nghệ và mô hình quản lý tiên tiến nhằm giải quyết các vấn đề môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.

PLO4. Công bố và phổ biến kết quả nghiên cứu trên các diễn đàn khoa học trong nước và quốc tế; tham gia xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu và hội nhập học thuật quốc tế.

PLO5. Lãnh đạo, tổ chức và quản lý các nhóm nghiên cứu, chương trình khoa học và dự án công nghệ; huy động hiệu quả nguồn lực để triển khai các hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

PLO6. Vận dụng thành thạo các phương pháp nghiên cứu hiện đại, công cụ phân tích, mô hình hóa, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, đánh giá và dự báo các vấn đề môi trường.

PLO7. Thực hiện nghiên cứu và hoạt động nghề nghiệp theo các chuẩn mực đạo đức khoa học, bảo đảm tính trung thực học thuật, trách nhiệm xã hội và tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ, an toàn và bảo vệ môi trường.

PLO8. Có năng lực tự học, phát triển học thuật suốt đời, thích ứng với sự phát triển của khoa học và công nghệ; có khả năng dẫn dắt hoạt động nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chuyên môn ở phạm vi quốc gia và quốc tế.

4. Cấu trúc chương trình đào tạo

Khối lượng học tập

Chương trình đào tạo Tiến sĩ ngành Khoa học môi trường được thiết kế theo định hướng nghiên cứu, phù hợp với quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh.

Tùy theo trình độ đầu vào của nghiên cứu sinh, chương trình có tổng khối lượng từ 90 đến 120 tín chỉ, bao gồm học phần bổ sung (nếu có), học phần trình độ tiến sĩ, các chuyên đề tiến sĩ và luận án tiến sĩ.

Đối với nghiên cứu sinh có bằng thạc sĩ

Khối kiến thức	Số   tín chỉ
Kiến thức chuyên ngành và chuyên sâu:	12 tín chỉ
Chuyên đề tiến sĩ:	18 tín chỉ
Luận án tiến sĩ:	60 tín chỉ
Tổng cộng:	90 tín chỉ

Đối với nghiên cứu sinh có bằng đại học

Khối kiến thức	Số tín chỉ
Kiến thức chung:	3 tín chỉ
Kiến thức chuyên ngành và chuyên sâu:	39 tín chỉ
Chuyên đề tiến sĩ:	18 tín chỉ
Luận án tiến sĩ:	60 tín chỉ
Tổng cộng:	120 tín chỉ

5. Danh sách học phần

Chương trình đào tạo gồm các nhóm học phần:

   - Kiến thức chung (đối với nghiên cứu sinh tuyển sinh từ trình độ đại học).

   - Kiến thức chuyên ngành bắt buộc.

   - Kiến thức chuyên ngành tự chọn.

   - Chuyên đề tiến sĩ.

   - Luận án tiến sĩ.

Một số học phần tiêu biểu

Kiến thức chung

   - Triết học.

Kiến thức chuyên ngành bắt buộc

   - Hóa nước.

   - Quản lý môi trường vì phát triển bền vững.

   - Các quá trình sinh học trong môi trường.

   - Biến đổi khí hậu.

   - Quản lý môi trường lưu vực.

   - Các vấn đề môi trường nông nghiệp.

   - Nguyên lý quản trị môi trường – tài nguyên.

   - Kinh tế tuần hoàn và không chất thải.

Học phần chuyên ngành tự chọn

   - Hồ học.

   - Đô thị hóa và bảo vệ môi trường đô thị.

   - Quy hoạch môi trường.

   - Phương pháp luận nghiên cứu khoa học.

   - Quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên.

   - Năng lượng và môi trường.

   - Du lịch sinh thái và sinh kế bền vững.

   - Lũ quét – cơ sở lý luận và thực tiễn.

Chuyên đề tiến sĩ

Trong quá trình đào tạo, nghiên cứu sinh thực hiện ba chuyên đề chuyên sâu nhằm phát triển năng lực nghiên cứu độc lập, tổng quan hệ thống tri thức, xây dựng phương pháp nghiên cứu và định hướng phát triển luận án.

   - Chuyên đề Tiến sĩ 1.

   - Chuyên đề Tiến sĩ 2.

   - Chuyên đề Tiến sĩ 3.

Luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ là nội dung trọng tâm của chương trình đào tạo, chiếm 60 tín chỉ. Nghiên cứu sinh thực hiện nghiên cứu độc lập dưới sự hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn nhằm tạo ra các kết quả nghiên cứu mới, có giá trị khoa học và thực tiễn, đóng góp vào sự phát triển của lĩnh vực khoa học môi trường. Kết quả nghiên cứu của luận án được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín và bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án theo quy định hiện hành.

6. Phương thức tuyển sinh

Chương trình đào tạo Tiến sĩ ngành Khoa học môi trường tuyển sinh theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Quy chế tuyển sinh trình độ tiến sĩ của Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng tuyển sinh

Người dự tuyển phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Nhà trường, bao gồm:

   - Có bằng thạc sĩ hoặc bằng đại học loại giỏi (hoặc tương đương) thuộc ngành đúng hoặc ngành phù hợp với ngành Khoa học môi trường.

   - Có năng lực nghiên cứu khoa học, định hướng nghiên cứu rõ ràng và đề cương nghiên cứu phù hợp với định hướng đào tạo của chương trình.

   - Đáp ứng yêu cầu về trình độ ngoại ngữ theo quy định tuyển sinh trình độ tiến sĩ hiện hành.

   - Được đơn vị chuyên môn và người hướng dẫn đồng ý tiếp nhận nghiên cứu sinh theo quy định của Trường.

Hình thức tuyển sinh

Nhà trường tổ chức tuyển sinh theo phương thức xét tuyển, căn cứ vào:

   - Hồ sơ học thuật và kết quả học tập của người dự tuyển.

   - Năng lực nghiên cứu khoa học, công bố khoa học (nếu có).

   - Đề cương nghiên cứu và định hướng phát triển luận án.

   - Kết quả đánh giá của Hội đồng tuyển sinh theo quy định.

Thời gian và khối lượng đào tạo

   - Đối với người có bằng thạc sĩ: thời gian đào tạo chuẩn là 03 năm, tổng khối lượng 90 tín chỉ.

   - Đối với người có bằng đại học: thời gian đào tạo chuẩn là 04 năm, tổng khối lượng 120 tín chỉ.

Trong quá trình đào tạo, nghiên cứu sinh hoàn thành các học phần chuyên ngành, chuyên đề tiến sĩ, thực hiện công bố khoa học theo quy định và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.

Văn bằng tốt nghiệp

Nghiên cứu sinh hoàn thành đầy đủ các yêu cầu của chương trình, đáp ứng các điều kiện về học phần, chuyên đề, công bố khoa học và bảo vệ thành công luận án sẽ được Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh cấp bằng Tiến sĩ ngành Khoa học môi trường.

7. Cơ hội nghề nghiệp

Sau khi tốt nghiệp, tiến sĩ ngành Khoa học môi trường có đủ năng lực đảm nhiệm các vị trí chuyên môn, quản lý và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức trong nước cũng như quốc tế.

Vị trí việc làm

Người tốt nghiệp có thể đảm nhiệm các vị trí như:

   - Giảng viên, giảng viên cao cấp tại các trường đại học, học viện và cơ sở giáo dục sau đại học.

   - Nghiên cứu viên, nghiên cứu viên chính tại các viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm.

   - Trưởng nhóm nghiên cứu, chủ nhiệm đề tài khoa học và công nghệ các cấp.

   - Chuyên gia tư vấn trong lĩnh vực khoa học môi trường, tài nguyên thiên nhiên, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

   - Chuyên gia xây dựng chiến lược, quy hoạch, chính sách về bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên.

   - Lãnh đạo, quản lý tại các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ hoặc tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực môi trường.

   - Chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các doanh nghiệp công nghệ môi trường, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi xanh.

Lĩnh vực công tác

Tiến sĩ Khoa học môi trường có thể làm việc tại:

   - Trường đại học, học viện và cơ sở đào tạo sau đại học.

   - Viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm chuyên ngành.

   - Bộ, ngành, sở, ban và các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, môi trường, nông nghiệp và phát triển nông thôn.

   - Doanh nghiệp trong các lĩnh vực tư vấn môi trường, công nghệ môi trường, năng lượng, tài nguyên và phát triển bền vững.

   - Các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ (NGOs), chương trình hợp tác phát triển và dự án nghiên cứu quốc tế.

   - Các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ môi trường.

Khả năng phát triển học thuật và nghiên cứu

Sau khi tốt nghiệp, tiến sĩ có khả năng:

   - Chủ trì và quản lý các đề tài nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp cơ sở, cấp bộ, cấp quốc gia và các dự án hợp tác quốc tế.

   - Xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực khoa học môi trường và các lĩnh vực liên ngành.

   - Hướng dẫn học viên cao học, nghiên cứu sinh và tham gia đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

   - Tham gia phản biện khoa học, biên tập và bình duyệt các tạp chí khoa học chuyên ngành trong nước và quốc tế.

   - Thiết lập và mở rộng mạng lưới hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trên thế giới.

   - Tiếp tục phát triển sự nghiệp nghiên cứu thông qua các chương trình sau tiến sĩ (Postdoctoral), học giả thỉnh giảng và các chương trình trao đổi học thuật quốc tế.

   - Tham gia xây dựng chính sách khoa học, chiến lược phát triển bền vững và các chương trình đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.